Begrotingsbehandeling EZK: deel ondernemen en innovatie, brief aan de VC voor Economische Zaken en Klimaat van de Tweede Kamer

Stuur ons een bericht


We proberen binnen 2 werkdagen te reageren.
Verder gelden deze spelregels.
Annuleren
? Contact
06-12-2017

Hoogedelgestrenge dames en heren,

 

Tijdens de Dag van de Ondernemer op 17 november jl. is stilgestaan bij de onmisbare bijdrage die ondernemers leveren aan ons land. Zo zijn in tal van gemeenten ondernemers in het zonnetje gezet door B&W en hebben wij vele werkbezoeken mogen organiseren, waaronder werkbezoeken voor HKH de Koningin, bewindspersonen en Kamerleden.

 

Deze aandacht voor de rol van ondernemers is terecht. Ondernemingen zetten maatschappelijke uitdagingen om in kansen. Zij bedenken en maken oplossingen voor mensen en andere ondernemers over de héle wereld en geven daarmee ook een antwoord op maatschappelijke uitdagingen zoals energieverbruik, vergrijzing, omgaan met grondstoffen. Er liggen daarbij investeringskansen op terreinen als digitalisering, onderzoek en innovatie, verduurzaming, internationalisering en binnensteden.

 

De begrotingsbehandeling 2018 van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (onderdeel economie en innovatie) is dan ook van groot belang voor ons huidig en toekomstig verdienvermogen. Voor deze begrotingsbehandeling vragen VNO-NCW en MKB-Nederland uw aandacht voor een aantal onderwerpen. In de bijlage bij deze brief zijn de punten verder uitgewerkt.

1. Innovatie

Nederland scoort goed op het gebied van innovatie. Op de concurrentie-index van het World Economic Forum staat Nederland op de vierde plaats en de Europese Commissie noemt Nederland een innovatieleider. VNO-NCW en MKB-Nederland zijn positief over de geboden continuïteit in innovatiebeleid door dit Kabinet en de prominente plaats die ze het mkb wil geven in het innovatiebeleid. Met een aantal gerichte voorstellen kan het beleid verder worden versterkt:

  1. WBSO:
    Wij roepen de Tweede Kamer op het Kabinet te vragen om de regeling te continueren met de huidige percentages. Om de regeling met zijn huidige parameters door te zetten in 2018 is € 79 miljoen nodig. Verder verzoeken we mogelijkheden in kaart te brengen om procesinnovatie voor met name het mkb te ondersteunen. Daarnaast vragen we dat opnieuw goed wordt gekeken naar de definities met betrekking tot ICT in de WBSO in relatie tot de effectiviteit van de regeling in de toekomst.
  2. Intensiveer het topsectorenbeleid en mkb-instrumenten:
    De topsectoren zijn uitermate goed toegerust om de maatschappelijke thema's te verbinden met economische kansen zoals het Regeerakkoord stelt. Wij bepleiten extra ruimte te bieden voor publiek-private samenwerking (verhoging PPS-toeslagpercentage), extra in te zetten op de toegepaste onderzoeksinstellingen (met extra aandacht voor het mkb) en de MIT (met koppeling naar de regio) en het innovatiekrediet te verruimen. Voor het verstevigen van de positie van het mkb in het innovatiebeleid zou ook gekeken moeten worden naar de centres of expertise en de fieldlabs. Op basis van de evaluatie hiervan kan worden gewerkt aan het verder versterken van de innovatie-infrastructuur voor het mkb en de positie van het mkb in het innovatiebeleid.
  3. Meer nadruk op het technologievolgende mkb:
    Naast de ontwikkeling van kennis is het gebruik en toepassing ervan in het technologie volgend mkb van belang. Wij vinden het daarom onbegrijpelijk dat de Innovatie Prestatie Contracten (IPC) regeling niet wordt doorgezet en bepleiten in ieder geval voor volgend jaar een nieuwe ronde IPC. Maar er is meer nodig: we vragen de Tweede Kamer de Minister de knelpunten rondom kennisverspreiding en innovatie in het technologievolgend mkb in kaart te brengen.
  4. Pak door op Smart Industry:
    In februari volgend jaar zal de implementatieagenda Smart Industry worden gepresenteerd. Het is zaak dit als overheid voortvarend op te pakken.
  5. Draai taakstelling Octrooicentrum terug:
    Voor het innovatief bedrijfsleven is een kwalitatief betrouwbaar en robuust octrooistelsel van groot belang. In dat licht vinden we het onverstandig dat in de begroting van EZK voor 1 miljoen euro wordt bezuinigd op het nationale octrooisysteem. We bepleiten dit terug te draaien.
  6. Transitiebudget voor het Van Swindenlaboratorium (VSL), voorheen Nederlands Meetinstituut:
    Stel voor VSL een transitiebudget beschikbaar om aan de ene kant te zorgen dat de fundamentele kennisbasis niet wordt afgebouwd (komt te voet en gaat te paard) en aan de andere kant te zorgen dat VSL een goede positie kan krijgen in PPS'en rondom de topsectoren en de Nationale Wetenschapsagenda. Verder is herijking van het bedrag nodig dat nodig om is om de onafhankelijkheid van het onderhoud van standaarden te garanderen.

2. Regeldruk voor ondernemers merkbaar verminderen

  1. MKB-Toets:
    We verwelkomen de door het Kabinet aangekondigde MKB-toets. Het is een veelbelovend instrument om de uitvoerbaarheid van regels voor het mkb te verbeteren. Wel vragen wij uw aandacht voor een aantal kritische succesfactoren in de MKB-toets. In de bijlage hebben wij deze punten uitgewerkt. 
  2. Wegnemen knelpunten bestaande regelgeving:
    We steunen de inzet van het ministerie van EZK voor een high-level publiek-private strategische adviescommissie voor het wegnemen van knelpunten in bestaande wetgeving. 
  3. Doelstelling voor minder regeldruk vasthouden en uitbreiden:
    Het vorige Kabinet heeft een kwantitatieve doelstelling van 2½ mld gerealiseerd. Deze geboekte winst moet door het nieuwe Kabinet worden geborgd. Hiervoor dienen tenminste op specifieke en voor het mkb merkbare thema’s meetbare reductiedoelen worden vastgesteld, die ook in het Regeerakkoord zijn genoemd, bijvoorbeeld rond ruimte voor innovatie, werkgeverschap en Wet DBA, onderwijs, zorg, woningbouwcorporaties, landbouw, circulaire economie en personenvervoer. Daarnaast verzoeken wij dat het Kabinet periodiek aan de Kamer rapporteert dat de totale regeldruk niet sluipenderwijs weer toeneemt. 
  4. Rem op doorberekenen toezichtkosten:
    We zien steeds meer dat overheden de kosten van keuring en handhavingstoezicht doorberekenen aan bedrijven. Het is daarom wenselijk om jaarlijks inzicht te krijgen in de omvang van doorberekende toezichtskosten voor bedrijven door alle toezichthouders over een periode van de afgelopen 5 jaar, om zo inzicht te krijgen in de mogelijk stijgende trend.

3. Digitalisering stimuleren en versnellen

  1. Publiek-private samenwerking om digitalisering te versnellen:
    Met digitalisering kunnen we enorme maatschappelijke baten realiseren: sterke reductie van de CO2-uitstoot, zuinige energievoorziening en slimmere logistiek, persoonlijker zorg, beter onderwijs etc. In deze (publiek-private) domeinen komt de daadwerkelijke implementatie van digitaliseringsmogelijkheden niet of te traag van de grond. Het Kabinet zou in nauwe samenwerking met het bedrijfsleven met voorrang moeten inzetten op het vergroten van de toegevoegde waarde van digitalisering van deze domeinen. 
  2. Digitalisering in het mkb:
    Het mkb is de motor van onze economie en kan met betere toepassing van digitale technologie haar productiviteit verder verhogen. De technologie is er vaak wel, maar de toepassing ervan in processen blijft nog achter. We doen het in Nederland internationaal vergeleken helemaal niet slecht, maar het kan nog veel beter. Wij vragen daarom om specifiek instrumentarium waarbij het mkb in Nederland in positie wordt gebracht om voorop te lopen en zodoende meer concurrerend en weerbaar te worden. Bijvoorbeeld door de goede elementen uit de Smart Industry aanpak toe te passen op andere mkb-sectoren of door gebruik van Digitale Innovatie Prestatie Contracten. 
  3. Randvoorwaarden moeten op orde zijn:
    De invoering van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) is op dit moment een stevige last voor bijna alle bedrijven en instellingen in Nederland. Daar komt straks nóg een verordening bovenop: de e-privacyverordening. Het probleem van deze voorgestelde verordening is dat deze de ontwikkeling van digitale innovaties in Europa zal belemmeren, door het verder beperken van de gronden voor de verwerking van persoonsgegevens. Het is daarom van belang dat de randvoorwaarden voor verdere digitalisering voor alle bedrijven en sectoren op orde zijn. Dat betekent dus ook dat zowel nationale als EU wet- en regelgeving voor alle ondernemingen uitvoerbaar moeten zijn. Als het Kabinet serieus is over zijn digitale ambities, dan zal zij in de onderhandelingen over de e-privacyverordening een pro-innovatiestandpunt moeten innemen.

4. Financiering

  1. Voortvarende start Invest-NL:
    Invest-NL gaat een belangrijke rol spelen in de grote transitie- en investeringsopgaven waar we voor staan door samen met de markt business cases te (helpen) ontwikkelen en door bij te dragen aan het organiseren van financiering ervan. Ondanks dat de instelling pas per 2019 volledig wettelijk operationeel zal zijn bepleiten wij een voortvarende start vanaf 2018, waarbij ook gebruik gemaakt kan worden van de Europese Strategische investeringsmiddelen (EFSI) die vanuit Europa klaarliggen. Bij de vormgeving van Invest-NL moet er ook oog zijn voor het mkb. Financieringsvraagstukken en/of ontwikkeling van kleinere projecten (zoals proefopstellingen) in het mkb zijn onmisbaar bij het stuwen van maatschappelijke ontwikkelingen en het opschalen van ontwikkelde oplossingen.
  2. Stimuleer nieuw aanbod.
    Nieuwe aanbieders hebben moeite om boven het maaiveld uit te komen. Ondernemers ervaren nog altijd veel moeite bij het verkrijgen van financiering. Het is nodig om de toegang tot financiering voor (met name) kleine ondernemingen te blijven ondersteunen met garantieregelingen en door het stimuleren van de verdere groei van nieuwe aanbieders.
  3. Aanpassen verpandingsverbod voor financiering mkb.
    Grote opdrachtgevers kunnen in hun algemene voorwaarden opnemen dat hun leveranciers de vorderingen die zij op hen hebben, niet kunnen overdragen aan andere partijen. Banken en factormaatschappijen kunnen deze vorderingen zodoende niet financieren. Het vorige Kabinet heeft toegezegd de wetgeving hierop aan te passen en er ligt ook een uitgewerkt voorstel klaar dat gedragen wordt door de financiële sector. Wij vragen u er bij het Kabinet op aan te dringen om de wetgeving (artikel 83 lid 2 Burgerlijk Wetboek Boek 3) hierop aan te passen. Deze beperkte aanpassing van de wet heeft direct een positief effect op de financierbaarheid van mkb-ondernemingen.

5. Beter aanbesteden, minder inbesteden

  1. Beter Aanbesteden:
    Ondernemers ondervinden veel last van het clusteren van opdrachten, het verleggen van de risico’s naar de ondernemers en de hoge kosten die gepaard gaan met het inschrijven op aanbestedingen. Om het mkb ruimte te geven bij aanbestedingen dient het clusteren van opdrachten te worden verboden, moet er expliciet sprake zijn van proportionele risicoverdeling en dienen de tenderkosten te worden geminimaliseerd. 
  2. Inbesteden aan banden:
    Om beslissingen over inbesteden te objectiveren en daarbij de mogelijkheden die ondernemers als alternatief bieden te kunnen betrekken is een objectief besliskader noodzakelijk. Een eerste stap daartoe is een digitaal register, waar alle beslissingen rond inbesteden vooraf gemeld moeten worden. Ondernemers kunnen dan hun visie geven en alternatieven bieden. Daarnaast dient het Rijk het goede voorbeeld te geven, door de inbestedingsbesluiten van het vorige Kabinet (o.a. schoonmaak, beveiliging) terug te draaien.

6. Internationalisering

Nederland loopt achter op buurlanden bij de inzet van onze diplomatie. We bepleiten een beperkte extra financiële impuls t.a.v. de organisatorische en financiële ondersteuning van de internationalisering van bedrijven, in acquisitie van buitenlandse bedrijven, in internationale innovatiesamenwerking, versterking van het postennetwerk en in de branding.

7. Eerlijke marktwerking

  1. Wet markt en overheid moet beter:
    Deze wet heeft als doel gelijke concurrentieverhoudingen tussen ondernemers en overheden als aanbieder van goederen en diensten. Doordat 90% van de gemeenten echter gebruik maakt van de algemeen-belanguitzondering, waardoor de gedragsregels niet van toepassing zijn, wordt de effectiviteit ondergraven. Wij zijn verheugd dat het Kabinet de problemen gaat aanpakken, door oneigenlijke concurrentie in de toekomst te voorkomen en daarvoor de wet aan te scherpen. Het voorontwerp van het vorige Kabinet voldoet hier niet aan. Er is een beter en effectiever wetsvoorstel nodig om dit knelpunt goed aan te pakken. 
  2. Wet Ruimte voor duurzaamheidsinitiatieven:
    Door uitspraken van de ACM zijn ondernemingen onzeker geworden over samenwerkingsverbanden om de duurzaamheid van producten en diensten in een sector te verhogen. Wij steunen het experimenteren met sectorale afspraken binnen de mededingingswetgeving. Wel vinden we dat de wet een echt experimenteerkarakter moet krijgen. Dat houdt concreet in dat deze alleen van toepassing is op initiatieven die zien op de land- en tuinbouw en energie- en klimaat. Bovendien moeten de wettelijk vastgelegde initiatieven altijd worden gesteund door een belangrijke meerderheid van de te reguleren ondernemers, want dat zijn degenen die de investeringen moeten doen.

8. Kennis over het ondernemerschap

Het CBS is de data-bron over het ondernemerschap. Met het digitale platform De staat van het mkb wordt specifiek kennis over het mkb geproduceerd en gepubliceerd. Deze ontwikkeling juichen wij toe omdat dit beleidsontwikkeling helpt bij o.a. brancheverenigingen, maar ook bij de overheid. De ontwikkeling van dit platform moet doorgezet worden, waarbij ook de verbinding met wetenschap georganiseerd moet worden ter bevordering van onderzoek naar ontwikkelingen in het ondernemerschap. Ook is van belang dat er op regionale schaal cijfers en dashboards beschikbaar komen, op basis waarvan gemeenten beleid kunnen voeren om de regionale economische structuur te versterken.

9. Retailagenda verbinden met regiodeals

Het is positief dat de retailagenda wordt verlengd, met een focus op regionale sturing, lokale transformatie, flexibilisering van de huurmarkt, humancapitalagenda en kenniscreatie en innovatie. Wij willen daar graag aan toevoegen dat het Regeerakkoord spreekt over het sluiten van regiodeals en bovendien middelen vrijmaakt voor het oplossen van regionale knelpunten. Het zou goed zijn wanneer vanuit de kracht van de retailagenda, publiek-private regiodeals ontwikkeld worden. Daarbij kunnen de gemeenten in een regio, de retail, maar ook vastgoed, horeca, cultuur, groenvoorziening, etc. een mogelijke rol spelen, om tot aantrekkelijke en regionaal afgestemde kernen te komen. En deals te sluiten met het Rijk om dat te realiseren.

Wij verzoeken u deze punten mee te nemen bij de begrotingsbehandeling. In de bijlage bij deze brief vindt u een meer uitgebreide uitwerking van de hier beschreven punten. Natuurlijk zijn wij graag bereid om eventuele vragen te beantwoorden. Een afschrift van deze brief is verstuurd naar de Minister en Staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat.

 

Hoogachtend,

 

Mr. J.M. Lammers
Directeur Economische Zaken