Natuurlijk loont investeren in innovatie

Stuur ons een bericht


We proberen binnen 2 werkdagen te reageren.
Verder gelden deze spelregels.
Annuleren
? Contact
07-04-2017

Soms verbaas ik me er wel eens over hoe gemakkelijk er wordt gedaan over de manier waarop innovatie tot stand komt. En welke rol bedrijven daarin spelen. Zo betoogde de Italiaanse hoogleraar Mariana Mazzucato gisteren tijdens een congres van de Koninklijke Nederlandse Academie van Wetenschappen dat de overheid voor echte doorbraken in innovatie moet zorgen. Haar voordracht ging erin als zoete koek bij een zaal vol hoofdzakelijk ambtenaren. Alsof er een cursus hernieuwd zelfbewustzijn voor de ambtenaar werd gegeven.

 

Investerende overheid

Natuurlijk, de staat speelt een veel grotere rol in innovatie dan standaard economen willen toegeven. Zeker bij grote transities is een overheid die mee-investeert en een lange adem heeft, onontbeerlijk. Het ontbreekt alleen aan balans in haar verhaal. De staat zou een cruciale rol speelt op het gebied van innovatie spelen door marktfalen te repareren en zelfs markten te creëren.

Bedrijven komen er dan maar bekaaid af. Die profiteren volgens Mazzucato alleen maar van alle fundamentele kennis die de overheid financiert zónder er echt voor te betalen, verdienen eraan en betalen dan ook nog geen belasting. En dus moet het innovatiebeleid op de schop, vindt ze: geen fiscale faciliteiten meer voor r&d en de overheid moet een fair share krijgen van de resultaten van het gefinancierde onderzoek. Al vond ze onze WBSO dan weer wel een voorbeeld van hoe je wel op een goede manier innovatie kan stimuleren.

 

Samenleving profiteert

Maar wie meegaat in die redenering gaat toch aan een aantal belangrijke dingen voorbij: onderzoek van het bedrijfsleven heeft de nodige fundamentele doorbraken opgeleverd. Innovatie is ook méér: tussen een idee en het uiteindelijke product of dienst zitten veel creativiteit, ontwikkeling en vooral investeringen. Hier neemt toch vooral het bedrijfsleven het risico, en investeert zonder zeker te weten of er uiteindelijk ook aan verdiend kan worden. En van die innovatie profiteert niet alleen het bedrijf, maar de hele samenleving. Juist daarom zijn fiscale instrumenten zo van belang.

 

Meerwaarde

Innovatie is bovendien niet alleen technologie, uiteindelijk gaat het er om dat een innovatie meerwaarde biedt. Het échte geheim van de Apple’s en ASML's van deze wereld kon wel eens liggen in het vermogen om luisteren en inspelen op de behoeften van de consument.
Bovendien, waarom zou de overheid het nu allemaal zo goed weten? Naast vele succesvoorbeelden, staan evenzoveel voorbeelden van mislukkingen.

 

Samenwerking gouden driehoek

Volgens mij weten we in Nederland heel goed hoe we innovatie het best kunnen organiseren. Ondernemers wéten dat innovatie niet alleen iets voor het bedrijfsleven is. En we weten ook dat wetenschap niet zonder het bedrijfsleven en overheid kan. Juist in die samenwerking in de gouden driehoek zit de sleutel tot succes. Als de gouden driehoek – overheid, wetenschap, bedrijfsleven – goed werkt, versterken de spelers elkaar en zorgen we dat er ook echt wat gebeurt. Een ondernemende staat is goed, een ondernemende samenleving beter.

 

Thomas Grosfeld

Beleidssecretaris innovatie