Maurice Fermont (BusinessEurope): 'Handel levert onze samenleving veel op'

Stuur ons een bericht


We proberen binnen 2 werkdagen te reageren.
Verder gelden deze spelregels.
Annuleren
? Contact
25-04-2019

 

Column - Maurice Fermont (BusinessEurope)

Hoewel internationale handel van groot belang is voor het Europese bedrijfsleven en onze banen, kenmerkt het oplaaiende handelsconflict tussen de Verenigde Staten en China een grote impasse in het mondiale handelssysteem. De EU is een onmisbare speler op het wereldtoneel en moet haar handelsbeleid enerzijds inzetten om dit systeem te waarborgen en anderzijds om de vele maatschappelijke voordelen van internationale handel te realiseren. Dit is immers belangrijk voor het draagvlak voor een daadkrachtig handelsbeleid.


EU is speler van wereldformaat op handelsgebied

Buitenlandse handel is enorm belangrijk voor het Europese bedrijfsleven en voor onze maatschappij. Onze interne markt is een belangrijke motor voor onze welvaart en creëert kansen om ook buiten de EU een goede boterham te verdienen. Het vrije verkeer van goederen binnen de EU bedraagt al ruim 3518 miljard euro, terwijl de totale waarde van de Europese export en import opliep tot 3936 miljard euro in 2018.[1] Tegelijkertijd is onze export goed voor ongeveer 36 miljoen banen in de EU, waarvan er 3.5 miljoen gedurende de afgelopen 5 jaar zijn gecreëerd.[2]

'Ons aandeel in de wereldhandel is bepalend voor de successen van het Europees handelsbeleid.'

Ons aandeel in de wereldhandel is bepalend voor de successen van het Europees handelsbeleid. De EU beslaat 15% van de totale wereldhandel en is daarmee een speler van wereldformaat. Naast haar onvoorwaardelijke steun voor de WTO benut de EU haar handelsbeleid om ervoor te zorgen dat Europese bedrijven op gelijkwaardige voet kunnen concurreren op buitenlandse markten. Zo heeft de EU de afgelopen jaren ambitieuze handelsverdragen gesloten met onder andere Canada, Vietnam en Japan. Tegelijkertijd wordt het handelsbeleid ook benut om Europese standaarden, normen en waarden te verspreiden. Denk hierbij aan extra bescherming van intellectueel eigendom, het vrije verkeer van data, het openstellen van publieke aanbestedingen, het verlenen van diensten en het bevorderen van duurzaamheid.

 

Handelsbeleid moet gericht zijn op nieuwe kansen voor Europa

Vaak wordt nog wel eens de illusie geschept dat het Europees handelsbeleid niet optimaal zou functioneren, omdat elk EU-land wel zo zijn gevoeligheden zou hebben. Opgeteld zou dit juist protectionisme in de hand werken. Dit is een veelgehoord argument in de Brexitdiscussie wanneer men spreekt over de zogenaamde voordelen van een onafhankelijk Brits handelsbeleid. Hoewel het klopt dat er gevoeligheden bestaan onder Europese landen, zorgt ons collectief gewicht er juist voor dat we buitenlandse markten kunnen openstellen zonder daar al te veel voor hoeven in te ruilen. Een markt met 500 miljoen inwoners heeft immers meer te bieden dan een markt van 50 miljoen.

 

Een zorgwekkender probleem is dat marktliberalisering en internationale regelvorming steeds moeizamer worden. De EU moet hierop anticiperen en het initiatief nemen om samen met gelijkgezinde landen oplossingen te bedenken voor nieuwe problemen. Sinds de oprichting van de Wereldovereenkomst van Tarieven en Handel (de GATT) in 1947 is de wereldhandel in goederen grotendeels geliberaliseerd. Deze periode kenmerkte zich door de vele onderhandelingsrondes die een verdere verlaging van importheffingen mogelijk maakte. De opvolger van de GATT, de Wereldhandelsorganisatie (WTO) leidde niet enkel tot liberalisering, maar ook tot nieuwe regels voor de internationale handel van goederen en diensten. De handelsregels zijn echter sinds 1995 nauwelijks aangepast, terwijl de opkomst van bijvoorbeeld het internet de wereldeconomie enorm heeft veranderd. Om regels te veranderen moeten WTO-leden namelijk unanieme overeenstemming bereiken. Dit blijkt de laatste jaren steeds moeizamer te verlopen. Daarom kiezen de meeste landen voor een bilaterale of plurilaterale aanpak, terwijl anderen het gebrek aan regels juist uitbuiten. Dit leidt tot oplopende spanningen.'De EU gedijt het beste in een op regels gebaseerde wereldorde. Wanneer deze onder druk staat, hapert ook de motor van de EU.'

De uitdagingen voor het Europees handelsbeleid zijn daarom niet mals. Allereerst moet er weer aan het draagvlak voor een ambitieus handelsbeleid worden gebouwd. Gedurende de TTIP-onderhandelingen laaide er een heftig maatschappelijk debat op over de voor- en nadelen van handel. Dit heeft beleidsmakers en bedrijven ertoe gedwongen om beter uit te leggen waar handel nou wel en niet over gaat. De effecten hiervan zijn gelukkig al zichtbaar. Ten tweede moet handelsbeleid bijdragen aan een gelijk speelveld voor Europese bedrijven. Als het bijvoorbeeld goedkoper blijft om pakketjes vanuit China naar Nederland te sturen dan vanuit Duitsland, tast dit op de lange termijn ons concurrentievermogen aan. Tenslotte moet ons handelsbeleid ook economische kansen blijven creëren. In een wereld waarin landen om ons heen harder groeien dan de EU is het onontbeerlijk voor onze welvaart en banen dat wij daar ook aan kunnen deelnemen. 

 

EU is nodig voor een op regels gebaseerde wereldorde

Idealiter sluiten we een nieuw multilateraal handelsverdrag op WTO-niveau dat handelsregels waarborgt voor de economie van de 21e eeuw. Echter lijken de verschillende belangen onder WTO-leden dit op de korte termijn niet mogelijk te maken. Als alternatief moet de EU daarom actief bijdragen aan plurilaterale en bilaterale verdragen waarin nieuwe regels en liberalisering hand in hand gaan. De EU heeft een krachtige positie om dit doel te bereiken. Juist omdat Europa een groot en voorspelbaar handelsblok vormt zoeken andere landen in toenemende mate toenadering tot de EU. Hierdoor heeft de EU recent al een reeks handelsverdragen kunnen sluiten. Daarnaast lijkt het er door het aanhoudende handelsconflict tussen de VS en China op dat de wereldhandel zich steeds meer zal ‘regionaliseren’. Dit betekent dat bedrijven hun activiteiten steeds dichter bij hun afzetmarkt zullen plaatsen en dat er in plaats van multilaterale handelspolitiek ‘open’ plurilaterale handelsverdragen zullen ontstaan (zoals CPTPP) waar landen lid van kunnen worden.

 

De EU gedijt het beste in een op regels gebaseerde wereldorde. Wanneer deze onder druk staat, hapert ook de motor van de EU. Alhoewel ons handelsbeleid niet perfect is, brengt het ons veel economische en maatschappelijke voordelen. Het zal ons ook helpen om de problemen van de dag – zoals Brexit, onze moeizame relatie met de VS, en de uitdagingen van China – het hoofd te bieden. Zoals veel voordelen zijn ze inmiddels vanzelfsprekend geworden en lopen we het risico ons er pas van bewust te worden zodra ze dreigen weg te vallen. Laten we dit vooral niet laten gebeuren en onze kansen ook de komende parlementstermijn benutten.

 

[1] https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php/International_trade_in_goods

[2] http://trade.ec.europa.eu/doclib/press/index.cfm?id=1946

Nieuwsbrief Blik op Europa

Meld u aan voor de tweewekelijkse nieuwsbrief 'Blik op Europa' met de standpunten van VNO-NCW en MKB-Nederland op actuele EU-dossiers.