Brug tussen innovatie en markt: EU werkt aan nieuw concurrentiefonds

Als onderdeel van het voorstel voor een nieuw Europees Meerjarig Financieel Kader (MFK) neemt de Europese Commissie het initiatief om met het Europees Concurrentievermogen Fonds (ECF) de strategische autonomie, technologische innovatie en positie van de EU te versterken. Momenteel wordt er nog onderhandeld in het Europees Parlement over het nieuwe fonds. In dit kader organiseerde onze Europese koepelorganisatie BusinessEurope een evenement om het over het ECF te hebben in samenwerking met co-rapporteurs Christian Ehler en Dan Nica. 

Het doel van het fonds is om de innovatiekloof met concurrenten in te halen en strategische sectoren te stimuleren. Het budget van €234 miljard moet een boost geven aan onderzoek en ontwikkeling en commercialisering, met name op het gebied van technologie, defensie, en de schone transitie. Het fonds combineert 14 eerdere financieringsprogramma’s onder een single rulebook, ook met als doel om de aanmeldingsprocedures te versimpelen. Momenteel wordt er nog onderhandeld in het Europees Parlement over het nieuwe fonds. In dit kader organiseerde onze Europese koepelorganisatie BusinessEurope een evenement om het over het ECF te hebben.  

Bij het evenement waren onder andereleverde Eurocommissaris Henna Virkkunen een keynoteen rapporteurs Christian Ehler en Dan Nica aanwezig. Volgens Virkkunen staat Europa op de rand van een bepalend moment. Europa is een continent van talent en ook goed in onderzoek, maar faalt in het bruikbaar maken van deze innovaties op de markt. Het ECF moet dit veranderen door een brug te worden tussen onderzoek en de markt. Hierbij is het ook van belang dat private investeringen gestimuleerd worden. Hiervoor moet een ecosysteem gecreëerd worden waarin dit sneller en makkelijker kan.  

De afgelopen weken hebben wij met Business Europe actief gewerkt aan een position paper met BusinessEurope, en onze standpunten werden bij dit evenement dan ook goed uitgedragen. Voor ons is het van belang dat het ECF zich richt op specifieke strategische sectoren om de investment gap met andere economische grootmachten te dichten. De basis hiervan moet excellentie zijn. Alleen met excellentie als criterium worden de beste projecten uitgekozen voor financiering en zal het ECF ook echt van meerwaarde zijn voor het Europese concurrentievermogen.  

Rapporteur Christian Ehler leek het hiermee eens te zijn. De focus van het ECF moet liggen in de vier policy windows en het fonds moet niet verder worden uitgerekt om ook andere sectoren te financieren. Het is daarom volgens Ehler ook belangrijk om binnen het ECF te definiëren wat ‘competitiveness’ nou eigenlijk is. Volgens Ehler zou deze definitie moeten focussen op economische groei en de productiviteit van ons bedrijfsleven.  

Bovendien gaf hij aan dat het bedrijfsleven van belang is om de projecten vorm te geven en vanuit de sector invulling te geven aan waar financiering nodig is. Dit geeft het idee dat Ehler en Nica een gelijkaardige governance structuur voorzien voor het ECF als in de conceptpositie voor Horizon Europe. Voor Horizon Europe voorziet Ehler namelijk twee Adviesraden voor de tweede pijler die strategische sturing geven aan het programma. Daaronder functioneren dan verschillende expertgroepen die input geven aan de calls in de werkprogramma’s. Ehler ziet veel meerwaarde in deze expertgroepen en lijkt deze ook te willen voorstellen binnen ECF. 

Hoewel hij voor de rest weinig prijs gafprijsgaf over de inhoud van zijn rapport liet hij wel blijken hoe belangrijk dit fonds kan zijn voor de strategische autonomie van Europa. Bovendien zei hij dat met zijn rapporteurschap op dit dossier, en het Horizon Europe programma, hij de Europarlementariër met de meeste stakeholder meetings verwacht te worden. Dit laat het belang van een sterkere Europese concurrentiepositie zijn, en ook de rol die het ECF hierbij kan spelen.  

Vanwege het grote belang van het ECF voor de Nederlandse sector zullen wij dit dossier de komende maanden blijven volgen en het belang van excellentie blijven uitdragen.