Mercosur: buitenkans voor vooruitdenkende ondernemers

De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) schreef deze bijdrage over de ontwikkelingen rond het Mercosur-akkoord en de betekenis voor ondernemers.

Na ruim 25 jaar onderhandelen is het EU-Mercosur akkoord op 17 januari 2026 eindelijk ondertekend. De handelsafspraken worden vanaf 1 mei voorlopig toegepast. Wat kan het akkoord op termijn betekenen voor de handel? Rome werd niet in een dag gebouwd en ook het EU-Mercosur akkoord is iets van de lange adem. Het is een van de handelsakkoorden die het langst in onderhandeling is geweest. Maar in januari werd het akkoord officieel ondertekend in Paraguay door de betrokken landen en de EU.

700 miljoen consumenten

Het akkoord creëert een gezamenlijke markt van circa 700 miljoen consumenten. Dat biedt aanzienlijke kansen voor zowel export als import.

Volgens de EU kan het EU-Mercosur akkoord tot een toename leiden van 39% in de jaarlijkse export naar Argentinië, Brazilië, Paraguay en Uruguay.

Andere voordelen van het EU-Mercosur akkoord voor ondernemers:

• Eenvoudiger regels op het gebied van douaneprocedures, intellectueel eigendom en technische handelsbelemmeringen.
• Betere toegang tot de markt voor diensten (denk aan financiële diensten en maritieme transportdiensten).
• Mogelijkheden om op gelijke voet mee te dingen in overheidsaanbestedingen.
• Geen of lagere importheffingen voor zo’n 90% van alle producten.
• Afspraken gericht op duurzame ontwikkeling, zoals het toepassen van internationale afspraken over klimaat- en arbeidsstandaarden.

Het akkoord zal de Europese bedrijven jaarlijks – naar schatting – ruim € 4 miljard aan importheffingen besparen.

Proces van lange adem

Een handelsakkoord heeft altijd wat tijd nodig om echt op stoom te komen. En bij voorlopige toepassing van de handelsafspraken gaan ook niet alle maatregelen in één keer in – veel tarieven worden door de jaren heen geleidelijk afgebouwd.

Daarnaast zal afbouw van de tarieven samenvallen met een grote belastinghervorming in Brazilië, het grootste Mercosur-land. Ook dat is positief nieuws, want het Braziliaans belastingstelsel staat bekend om zijn complexiteit en hoge administratieve lasten voor buitenlandse bedrijven. De hervorming moet dit stelsel vereenvoudigen en transparanter maken, wat toetreding tot de markt aantrekkelijker maakt.

Tegelijkertijd vraagt zakendoen in deze markten om goede voorbereiding, kennis van lokale regelgeving en het opbouwen van betrouwbare partnerschappen.

Voorbeelden: Japan en Canada

Om te zien wat het EU-Mercosur akkoord op wat langere termijn kan betekenen voor de onderlinge handel, kunnen we kijken naar eerder afgesloten handelsakkoorden, zoals met Japan en Canada. In het geval van Japan zorgde de ingang van het akkoord in 5 jaar tijd voor een toename van 14% aan goederenhandel en maar liefst 27% aan diensten. Voor Nederland was de export van bevroren groenten een uitschieter. (bron: EU).

In het geval van Canada (voorlopig toegepast sinds 2017) groeide de handel in goederen tussen 2016 en 2024 met ongeveer 65%, en in diensten met ongeveer 90% (bron: Europese Raad).

Handelsakkoorden hebben dus niet onmiddellijk resultaat, maar wie geduld heeft, merkt dat ze heel effectief kunnen zijn in het stimuleren van handel.

Wat nu?

Vanaf 1 mei worden de handelsafspraken voorlopig toegepast – hét moment om vooruit te kijken. Welke positie kan uw bedrijf innemen zodra het akkoord van kracht wordt?

De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) ondersteunt ondernemers bij het verkennen van kansen in de Mercosur-landen, met marktinformatie, netwerktoegang en advies op maat. Neem gerust contact met ons op – wij denken graag met u mee!