Mercosur: buitenkans voor vooruitdenkende ondernemers

De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) schreef deze bijdrage over de ontwikkelingen rond het Mercosur-akkoord en de betekenis voor ondernemers.

Na 25 jaar onderhandelen werd het Mercosur-akkoord op 17 januari 2026 eindelijk afgerond. De interim-handelsovereenkomst wordt vanaf 1 mei voorlopig toegepast. Wat kan het akkoord op termijn betekenen voor de handel?

Rome werd niet in een dag gebouwd en ook het Mercosur-akkoord is iets van de lange adem. Het is een van de handelsakkoorden die het langst in onderhandeling is geweest. Maar in januari werd de handelsovereenkomst officieel ondertekend in Paraguay door de betrokken landen.

700 miljoen consumenten

Het Europees Parlement heeft het akkoord voorgelegd aan het Europese Hof van Justitie, waardoor het nu nog alleen voorlopig wordt toegepast. Maar dat neemt niets weg aan het idee erachter: een gezamenlijke markt creëren van circa 700 miljoen consumenten. Dat biedt aanzienlijke kansen voor zowel export als import.

Volgens de EU kan het Mercosur-akkoord tot een toename leiden van 39% in de jaarlijkse export naar Argentinië, Brazilië, Paraguay en Uruguay. Ook de werkgelegenheid in de EU profiteert hiervan.

Andere voordelen van het Mercosur-akkoord voor ondernemers:

• Eenvoudiger regels op het gebied van douaneprocedures, intellectueel eigendom en technische handelsbelemmeringen.
• Betere toegang tot de markt voor diensten (denk aan financiële diensten en maritieme transportdiensten).
• Mogelijkheden om op gelijke voet mee te dingen in overheidsaanbestedingen.
• Geen of lagere importheffingen voor zo’n 90% van alle producten.

Het akkoord zal de Europese bedrijven jaarlijks – naar schatting – ruim € 4 miljard aan importheffingen zal besparen.

Proces van de lange adem

Een handelsakkoord heeft altijd wat tijd nodig om echt op stoom te komen. En als het akkoord van kracht wordt, gaan ook niet alle maatregelen in één keer in – veel tarieven worden door de jaren heen geleidelijk afgebouwd.

Daarnaast zal afbouw van de tarieven samenvallen met een grote belastinghervorming in Brazilië, het grootste Mercosur-land. Ook dat is positief nieuws, want het Braziliaans belastingstelsel staat bekend om zijn complexiteit en hoge administratieve lasten voor buitenlandse bedrijven. De hervorming moet dit stelsel vereenvoudigen en transparanter maken, wat toetreding tot de markt aantrekkelijker maakt.

Tegelijkertijd vraagt zakendoen in deze markten om goede voorbereiding, kennis van lokale regelgeving en het opbouwen van betrouwbare partnerschappen.

Voorbeelden: Japan en Canada

Om te zien wat het Mercosur-akkoord op wat langere termijn kan betekenen voor de onderlinge handel, kunnen we kijken naar eerder afgesloten handelsakkoorden, zoals met Japan en Canada.

In het geval van Japan zorgde de ingang van het akkoord in 5 jaar tijd voor een toename van 14% aan goederenhandel en maar liefst 27% aan diensten. Voor Nederland was de export van bevroren groenten een uitschieter. (bron: EU).

In het geval van Canada (afgesloten in 2017) groeide de handel in goederen tussen 2016 en 2024 met ongeveer 65%, en in diensten met ongeveer 90% (bron: Europese Raad). Uit een evaluatie blijkt dat het bbp van de EU ieder jaar € 3,2 miljard hoger is dankzij deze deal.

Handelsakkoorden hebben dus niet onmiddellijk resultaat, maar wie geduld heeft, merkt dat ze heel effectief kunnen zijn in het stimuleren van handel.

Wat nu?

Vanaf 1 mei wordt de handelsovereenkomst voorlopig toegepast – hét moment om vooruit te kijken. Welke positie kan uw bedrijf innemen zodra het akkoord van kracht wordt?

De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) ondersteunt ondernemers bij het verkennen van kansen in de Mercosur-landen, met marktinformatie, netwerktoegang en advies op maat. Neem gerust contact met ons op – wij denken graag met u mee!