Verduurzaming bedrijfspanden vraagt om betere randvoorwaarden

Huishoudens en kleine ondernemers die hun woning of bedrijfspand willen verduurzamen lopen in de praktijk nog te vaak vast op onduidelijk beleid, hoge kosten en gebrekkige randvoorwaarden. Dat zegt de Sociaal-Economische Raad (SER) in een advies, waar ook MKB-Nederland en VNO-NCW  aan hebben meegeschreven. Wil Nederland tempo houden in de energietransitie, dan moet verduurzaming uitvoerbaar en betaalbaar worden en beter aansluiten op de praktijk.

Voor veel mkb-ondernemers is verduurzamen nu simpelweg te ingewikkeld of te kostbaar. Daarbij spelen ook knelpunten zoals netcongestie, personeelstekorten en onzekerheid over regelingen een grote rol. Investeringen blijven nu uit, terwijl verduurzaming van woningen en gebouwen hard nodig is om energieverbruik terug te dringen, de energierekening beter beheersbaar te maken en de afhankelijkheid van fossiele energie te verkleinen. De energiecrisis als gevolg van de oorlog in het Midden-Oosten maakt deze urgentie extra duidelijk.

Een succesvolle energietransitie begint daarom met helder en consistent overheidsbeleid, langjarig. Mensen en ondernemers moeten weten waar zij aan toe zijn, welke stappen van hen worden verwacht en op welke ondersteuning zij kunnen rekenen. Zonder langjarige duidelijkheid over regelingen en verplichtingen worden investeringsbeslissingen uitgesteld.

Beleid moet daarnaast aansluiten op de praktijk; de randvoorwaarden moeten op orde zijn. Zolang het elektriciteitsnet vastloopt, vakmensen schaars zijn en verduurzamingsregelingen te complex blijven, zullen investeringen uitblijven. Ook is meer aandacht nodig voor ontzorging en ondersteuning. Niet iedereen heeft dezelfde mogelijkheden om zelf stappen te zetten. Kleine ondernemers hebben net als veel huishoudens vaak extra hulp nodig om verduurzaming haalbaar te maken. Goede (lokale) ondersteuning, begrijpelijke informatie en toegankelijke regelingen zijn daarbij essentieel. Ook moet er meer oog zijn voor bijkomende kosten, zoals het verzwaren van aansluitingen of bouwkundige aanpassingen.

Tegelijk geldt dat voor partijen die wél in staat zijn om te investeren, duidelijke normering kan helpen om verduurzaming verder te brengen. Mits deze realistisch, uitlegbaar en handhaafbaar zijn, met voldoende oog voor natuurlijke momenten zoals verhuizing, renovatie of vervanging van installaties. Alleen zo draagt normering daadwerkelijk bij aan versnelling in plaats van extra onzekerheid.