Commissie belooft eenvoudigere regels met 'regulatory deep clean', maar die plannen zijn niet nieuw

De Commissie wil haar wetgeving verder versimpelen en moderniseren. Dit laat het weten in een nieuwe Mededeling ‘A Simpler and Faster Europe’ in het kader van betere regelgeving. De Mededeling behandelt verschillende manieren waarop de Commissie dit wil doen: zorgen dat wetgeving ‘simple by design is’, regulatory deep cleaning en specifieke acties op het gebied van de interne markt.

Simplicity by design en betere regelgeving

Nieuwe wetgeving moet ‘simple by design’ zijn. Dat betekent dat degenen op wie het invloed heeft, meteen moet weten wat het doel van de wetgeving is, wat wanneer gedaan moet worden, hoe nieuwe rechten en verplichtingen in verhouding staan met al bestaande regels, hoe aan naleving wordt voldaan en wat er gebeurt als er niet aan verplichtingen wordt voldaan.  Daarvoor moet wetgeving bouwen op een aantal dimensies: regulatory discipline, toekomstgerichte en adaptieve verordeningen, begrijpelijkere wetgeving, realistische implementatie deadlines, handhaving by design. Ook committeert de Commissie zich aan het verbeteren van het betere regelgeving raamwerk door o.a. meer en gefocuste impact assessments te doen. Daarbij wil het ook de Raad en het Parlement beter stimuleren om ook een impact assessment uit te voeren wanneer amendementen substantiële veranderingen aanbrengt.

‘Regulatory deep clean’

Op twaalf onderwerpen gaat de Commissie haar bestaande wetgeving screenen. Deze beleidsdomeinen moeten allemaal een stresstest doorgaan. Na deze ‘deep cleaning’ is het mogelijk dat de Commissie komt met wetgeving om mogelijke punten te adresseren. Deze twaalf beleidsdomeinen zijn: vrij verkeer van goederen en diensten, financiële diensten, douane, belastingen, gezondheid en voedselveiligheid, landbouw, transport, energie, klimaat, milieu, digitaal, en huisvesting en vergunningen. Ook op het gebied van de interne markt wil de Commissie zorgen dat de regels van de interne markt beter gehandhaafd worden. Daarbij focust het specifiek op vrij verkeer van goederen, vrij verkeer van mensen en diensten, en vrijheid van vestiging en vrij verkeer van kapitaal.

Over het algemeen zijn VNO-NCW en MKB-Nederland tevreden over de blijvende aandacht van de Commissie voor betere regelgeving. Tegelijkertijd moeten we beoordelen dat de plannen van de Commissie uit de Mededeling niet geheel nieuw zijn. ‘Simplicity by design’ bestaat al langer, maar wordt niet altijd structureel toegepast. Daarnaast hebben de bestaande instrumenten voor regeldrukvermindering nog onvoldoende effect gehad. Er moet gebruikgemaakt worden van nieuwe datagedreven instrumenten die regeldruk zowel kunnen analyseren én verminderen. Een veelbelovende stap is de AI Regulatory Burden Index, ontwikkeld door Sira en Y.digital voor het EESC. Deze pilot combineert AI-gedreven analyse met expertkennis en kan de regeldruk van zowel bestaande als voorgenomen regelgeving kwantificeren en beoordelen. VNO-NCW en MKB-Nederland vinden dat de Europese Commissie snel moet investeren in verdere ontwikkeling, opschaling en toepassing van dit instrument.