EU wil wereldwijde gezondheidszorg versterken en het bedrijfsleven krijgt sleutelrol

In mei heeft de Europese Commissie het Global Health Resilience Initiative gepresenteerd, een nieuw strategisch raamwerk waarmee de EU haar rol op het gebied van mondiale gezondheid wil versterken. De afgelopen jaren hebben laten zien hoe groot de impact van grensoverschrijdende gezondheidscrises kunnen zijn op samenlevingen, economieën en internationale toeleveringsketens. Tegelijkertijd staan internationale investeringen in mondiale gezondheid onder druk en bouwen verschillende landen hun ontwikkelings- en gezondheidsbudgetten af.

Dit voorstel werd dan ook al lang verwacht. Hoewel het geen concreet wetgevend voorstel is, dient het als een strategisch kader voor toekomstige Europese acties op het gebied van mondiale gezondheid. Het voorstel geeft een duidelijke richting aan voor toekomstig beleid, met preventie, paraatheid en respons op gezondheidsdreigingen als rode draad, aangevuld met de ambitie om bij te dragen aan een sterker internationaal gezondheidssysteem. Er zijn vijf prioriteiten geformuleerd, waaronder de bestrijding van misinformatie, sterkere internationale samenwerking en crisisparaatheid. Aan deze prioriteiten zijn negen ‘flagship initiatives’ gekoppeld, waarvan de implementatie vanaf 2026 van start gaat.

Een belangrijk element van het initiatief is het versterken van mondiale productiecapaciteit en toeleveringsketens voor essentiële gezondheidsproducten, zoals medicijnen, vaccins en diagnostiek. Daarbij wil de EU nauwer samenwerken met partnerlanden, internationale organisaties en de private sector. Hierbij kan worden gedacht aan investeringen in lokale infrastructuur, productiecapaciteit, onderzoek en kennisontwikkelingen. De EU wil bestaande investeringsinstrumenten inzetten om deze samenwerkingen te ondersteunen.

De focus van het voorstel ligt sterk op samenwerking met derde landen, met name Oekraïne, de Europese regio en andere gelijkgestemde partners. Volgens de Commissie moet dit niet alleen bijdragen aan betere mondiale gezondheidszorg, maar ook aan meer stabiliteit en weerbaarheid van internationale waardeketens.

Voor VNO-NCW en MKB-Nederland is het positief dat de Europese Commissie nadrukkelijk aandacht besteedt aan veerkrachtige toeleveringsketens, innovatie en samenwerking met het bedrijfsleven. Tegelijkertijd blijft het voorstel op veel punten nog abstract. Verdere uitwerking is nodig om duidelijk te maken hoe de Europese concurrentiekracht en het mondiale gezondheidssysteem daadwerkelijk worden versterkt. Wij zien potentie en toegevoegde waarde van meer samenwerking op gezondheidsvlak in Europa. We zullen dit dossier, en toekomstige acties die hieruit voortvloeien, dan ook nauw blijven volgen.