Uitzendverbod vleesketen laat de goeden onder de kwaden lijden

Het voorgestelde uitzendverbod in de vleesketen gaat veel te ver. Dat schrijven MKB-Nederland en VNO-NCW in hun reactie op de internetconsultatie van het ministerie van SZW.

Een uitzendverbod inzetten voor een brede groep bedrijven om misstanden bij malafide bedrijven aan te pakken, past niet bij onze economie en samenleving. De ondernemersorganisaties zijn daarom ten principale tegen een algeheel sectorverbod. Door de brede reikwijdte van het voorstel worden daarbij ook bedrijven geraakt die niet eens met arbeidsmigranten werken, laat staan dat zij zich schuldig maken aan misstanden. De ondernemersorganisaties vinden het onrechtvaardig en disproportioneel om een grote groep goedwillende bedrijven te straffen voor misstanden bij een deel van de ondernemingen. Zij noemen het voorstel daarbij beperkt effectief, terwijl andere regelgeving die aan hetzelfde doel moet bijdragen buitenspel wordt gezet.

 MKB-Nederland en VNO-NCW steunen een harde aanpak van uitbuiting, slechte arbeidsomstandigheden en malafide verdienmodellen. Werkgevers hebben een grote verantwoordelijkheid voor hun medewerkers en dat geldt nog sterker voor de kwetsbare groep van arbeidsmigranten. Zij zijn echter principieel tegen het voorliggende voorstel. Een generiek uitzendverbod voor een brede sector is niet het juiste middel om misstanden te bestrijden, aldus de ondernemersorganisaties. Misstanden pak je aan door te investeren in goed toezicht en handhaving en waar nodig het bestaande instrumentarium aan te vullen met een individueel in- en uitleenverbod.

Klein onderdeel bedrijfsactiviteiten

Het voorstel sluit voor de afbakening aan bij erkenningen van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit voor bedrijven die met vlees werken. Die erkenningen zijn echter niet voor dit doel ontwikkeld en daardoor vallen ook ondernemingen onder het verbod waar het verbod oorspronkelijk überhaupt niet op gericht was, bijvoorbeeld waar vleesverwerking slechts een klein onderdeel van de bedrijfsactiviteiten vormt. Denk aan industriële bakkerijen, voedingsmiddelenbedrijven en ondernemingen die alleen seizoensmatig vlees verwerken. Ook koel-, vries- en opslagbedrijven met deze NVWA-erkenningen kunnen worden geraakt, zonder dat is aangetoond dat daar wijdverspreide en structurele misstanden voorkomen.

Naast het feit dat MKB-Nederland en VNO-NCW nadrukkelijk tegen een sectoraal uitzendverbod zijn, is er geen goede onderbouwing voor deze ruime reikwijdte. Zo geeft de Nederlandse Arbeidsinspectie zelf aan dat haar bevindingen gebaseerd zijn op risicogericht toezicht en geen representatief beeld geven van de gehele sector. Daarmee is niet aangetoond dat een verbod voor al deze bedrijven noodzakelijk en proportioneel is.

Eerst de Wtta

De ondernemersorganisaties pleiten ervoor om eerst de Wet toelating terbeschikkingstelling van arbeidskrachten (Wtta) goed te laten functioneren. Deze wet treedt in 2027 in werking en biedt mogelijkheden om uitzendondernemingen te controleren op onder meer loonbetaling, arbeidsvoorwaarden en huisvesting. Aanvullend kan een individueel in- en uitleenverbod worden ingezet tegen bedrijven waar daadwerkelijk ernstige of herhaalde misstanden zijn vastgesteld.

Aantoonbare misstanden

MKB-Nederland en VNO-NCW blijven van mening dat alleen bedrijven die aantoonbaar misstanden hebben gepleegd, mogen worden geconfronteerd met een in- en uitleenverbod. Mocht het kabinet toch doorgaan met een sectoraal verbod, dan moet het opvolging geven aan de uitspraak van de Tweede Kamer dat het verbod zo risicogericht mogelijk moet worden vormgegeven. Bijvoorbeeld met werkbare uitzonderingen voor het mkb en voor bedrijven die uitzendkrachten slechts beperkt inzetten bij seizoendrukte, pieken of ziekte.