Investeer in infrastructuur, voorkom stilstand van Nederland

Nederland staat bekend om zijn bereikbaarheid. Dat is geen toeval, maar het resultaat van decennia investeren in wegen, spoor, bruggen, vaarwegen en fietspaden. Die infrastructuur vormt de stille motor onder onze economie en samenleving. Juist daarom is het opvallend hoe vanzelfsprekend we haar zijn gaan vinden.

Als onderhoud wordt uitgesteld

Toen ik in Duitsland en België woonde, zag ik wat er gebeurt als onderhoud structureel wordt uitgesteld. Langdurige snelwegafsluitingen, fietsen langs wegen vol gaten en treinen die met grote regelmaat uitvallen of forse vertraging oplopen. Het zijn geen incidenten, maar het gevolg van jarenlange keuzes. Dat toekomstbeeld wens ik Nederland niet toe.

Ook in Nederland grenzen in zicht

Ook hier nadert een groot deel van de infrastructuur het einde van zijn levensduur. Bruggen en viaducten krijgen te maken met gewichtsbeperkingen, sluizen vallen vaker uit en op het spoor wordt noodgedwongen gekozen voor minimaal onderhoud. Dat zijn signalen van een systeem dat tegen zijn grenzen aanloopt. Uitstel lijkt op papier beheersbaar, maar in de praktijk betaalt de samenleving de rekening: in extra kosten, in verminderde veiligheid en in verloren economische slagkracht.

Investeren vraagt politieke keuzes

De cijfers laten weinig ruimte voor interpretatie. Het tekort aan middelen voor onderhoud en vervanging loopt tot 2038 op tot tientallen miljarden euro’s. Tegelijkertijd veroorzaakt vertraging op weg, spoor en water jaarlijks miljarden aan economische schade. Dat raakt bedrijven, werknemers en uiteindelijk iedere Nederlander die afhankelijk is van een goed functionerend netwerk.

Kies nu voor investeren

Investeren in onderhoud is geen luxe, maar een structurele keuze. Het vraagt om voorspelbare financiering, duidelijke prioriteiten en de bereidheid om verder te kijken dan de korte termijn. Wie vandaag niet onderhoudt, schuift de rekening door naar morgen. Juist tijdens de begrotingsbehandeling van Infrastructuur en Waterstaat ligt hier een verantwoordelijkheid voor de formerende partijen: reserveer nu voldoende middelen, zodat een volgend kabinet daadwerkelijk kan investeren in het oplossen van de knelpunten.

Nederland kan het scenario dat ik in het buitenland zag nog voorkomen. Dat vergt consistent en toekomstgericht beleid. Onderhoud is geen bijzaak, maar een randvoorwaarde voor een land dat wil blijven functioneren.

 

Max Tóth

Strategisch beleidsadviseur mobiliteit en logistiek