Vooruitblik April

In april staan ons opnieuw een aantal strategisch belangrijke documenten vanuit de Commissie te wachten. Op het kantoor in Brussel wordt daarnaast de retailweek georganiseerd waar Europese beleidsmakers, bedrijven en brancheorganisaties samenkomen om te spreken over de toekomst van de retailsector. Thema’s als digitalisering, concurrentievermogen en het functioneren van de interne markt zullen hierbij centraal staan.

Better Regulation

De Europese Commissie komt naar verwachting heel snel een nieuwe Mededeling over Better Regulation. Hiermee wil de EU ervoor zorgen dat regelgeving eenvoudiger, effectiever en minder belastend wordt, zonder de kern van de regelgeving uit het oog te verliezen. De aankomende Mededeling zal de huidige aanpak waarschijnlijk verder aanscherpen, met extra nadruk op concurrentievermogen, regeldrukvermindering en efficiëntere implementatie.

De focus ligt daarbij niet zozeer op nieuwe wetgeving, maar juist op het verbeteren van bestaande regels en de manier waarop deze worden uitgevoerd. Via fitness checks checkt de Commissie eerst of de huidige wetgeving juist werkt, voordat zij met nieuwe voorstellen komt. Ook zal het ‘one in, one out’-principe worden toegepast, waarbij nieuwe regeldruk moet worden gecompenseerd door bestaande lasten te schrappen. Concreet zet de Commissie in op het verlagen van administratieve lasten: met minimaal 25% en zelfs 35% voor het mkb.  

Tegelijkertijd overweegt de Commissie om haar wetgevingsproces te versnellen. Door toenemende economische en veiligheidsdruk wil zij sneller kunnen handelen. Dit kan betekenen dat in uitzonderlijke gevallen via ‘accelerated pathways’ procedures zullen worden ingekort, met lichtere impact assessments en snellere besluitvorming. Deze plannen roepen echter zorgen op bij verschillende stakeholders. Minder consultaties betekent minder inspraak en het beperken van impast assessments kan het zich op economische, sociale en milieugevolgen verkleinen. Ook bestaat er een risico van minder transparante besluitvorming. De komende communicatie wordt daarmee en belangrijk document dat de balans zal bepalen tussen snelheid, kwaliteit en transparantie van EU-wetgeving.

REPower EU-voorstel

OP 15 april presenteert de EC een nieuw voorstel binnen REPowerEU, gericht op het volledig afbouwen van de resterende import van Russische olie. REPowerEU werd na de Russische inval in Oekraïne opgezet om de afhankelijkheid van Russische energie te verminderen en tegelijk de energietransitie te versnellen. De strategie draait op drie pijlers: energiebesparing, diversificatie van leveranciers en het opschalen van hernieuwbare energie.

Hoewel de EU de import van Russische energie al sterk heeft teruggebracht, is er nog wel sprake van beperkte olie0invoer. Het nieuw voorstel zal naar verwachting een concrete tijdlijn bevatten om deze laatste import te beëindigen, mogelijk via importbeperkingen, quota of strengere regelgeving. Het bredere doel is volledige onafhankelijkheid van Russische energie, met een geplande stop op gas en olie tegen eind 2027. Lidstaten hebben hiervoor begin maart nationale plannen ingediend.

Het voorstel kan leiden tot politieke spanningen binnen de EU. Lidstaten verschillen in hun voortgang bij het afbouwen van Russische energie, en vooral landen met energie-intensieve industrieën vrezen hogere kosten en economische nadelen.

Informele EU top Cyprus

Tijdens de informele EU-top op 23 en 24 april in Cyprus zal naar verwachting het REPower voorstel politiek worden besproken. Ook is bevestigd dat tijdens deze top de wederzijdse defensieclausule, Artikel 42(7), op de agenda zal staan. Doordat er nog weinig duidelijke afspraken zijn, willen lidstaten verduidelijken hoe en wanneer deze verplichting tot bijstand tijdens een aanval in de praktijk wordt toegepast