Q&A over gevolgen van Russisch-Oekraïense oorlog voor ondernemers

Stuur ons een bericht


We proberen binnen 2 werkdagen te reageren.
Verder gelden deze spelregels.
Annuleren
? Contact

De Russisch-Oekraïense oorlog heeft grote gevolgen, ook voor Nederlandse ondernemers. Hier vindt u de meest gestelde vragen en antwoorden over de consequenties voor ondernemers.

 

Meldpunt knelpunten Russisch-Oekraïense oorlog geopend

Ondernemers sinds de inval van het Russische leger in Oekraïne problemen ondervinden, kunnen met hun knelpunten terecht bij het meldpunt van MKB-Nederland en VNO-NCW. Dat kan door te mailen naar oekraine@vnoncw-mkb.nl

 

 

Wat zijn de gevolgen van de Russisch-Oekraïense oorlog voor Nederlandse ondernemers en hun medewerkers in Oekraïne?

Nu Rusland Oekraïne is binnengevallen, is de veiligheidssituatie in het hele land onvoorspelbaar. Het kan gevaarlijk zijn. Het advies van de Nederlandse overheid aan Nederlanders in Oekraïne is: houd u aan de avondklok als die geldt voor de stad waarin u bent. Laat familie en vrienden weten hoe het gaat. Volg altijd de instructies op van de lokale autoriteiten. En probeer het land zo snel mogelijk te verlaten als dit veilig kan.

 

Nederlanders in Oekraïne wordt geadviseerd zich te registeren bij de Informatieservice van Buitenlandse Zaken (kies optie 'Aanmelden + registratie bij ambassade'). Dit is belangrijk om op de hoogte te blijven van de laatste ontwikkelingen. En zo weet de overheid ook dat u in het land bent.

Het Nederlandse trefpunt in Lviv is per 26 februari 2022 gesloten. Om toch in contact te blijven met Nederland, kunnen Nederlanders in Oekraïne 24 uur per dag bellen met het contactcenter van het ministerie van Buitenlandse Zaken: +31 247 247 247.

 

Evacueert de Nederlandse overheid Nederlandse ondernemers en hun medewerkers uit Oekraïne?

Nee, van evacuatie door de Nederlandse overheid is geen sprake. Het luchtruim is gesloten. Er wordt geadviseerd het land op eigen gelegenheid als dit veilig kan. Of als dit niet mogelijk is een veilige plek te zoeken.

 

Op de wegen richting het westen, rond de grote steden en bij grensovergangen kan het erg druk zijn. Zorg voor voldoende dekens, eten en drinken en brandstof, een papieren kaart van het land, de groene kaart (die heeft u nodig om met de auto de grens over te komen).

Wanneer u vertrekt uit Oekraïne is het verstandig dit door te geven. Hier kunt u checken waar u aan moet voldoen bij aankomst in Nederland. 

 

Kan ik nog reizen naar Oekraïne?

De kleurcode voor heel Oekraïne is rood. Dat betekent dat de Nederlandse overheid dringend adviseert niet te reizen naar Oekraïne. Wie dit toch doet, reist op eigen verantwoordelijkheid. Het ministerie van Buitenlandse Zaken kan Nederlanders niet of waarschijnlijk niet helpen als zij in de problemen komen.

 

Kan ik als ondernemer mijn Oekraïense medewerkers naar Nederland halen?

Het is op dit moment ingewikkeld om uit Oekraïne te komen, zeker voor mannen tussen de 18 en 60 jaar. Die zijn door de Oekraïense regering opgeroepen in Oekraïne te blijven. Mocht u als ondernemer uw Oekraïense medewerkers naar Nederland willen evacueren, dan dienen deze medewerkers over een biometrisch paspoort te beschikken. De Europese Unie heeft besloten Oekraïeners een tijdelijke beschermde status te verlenen. Informatie over dit beleid vindt u hier. Oekraïners kunnen in Nederland vrij reizen. Zij kunnen zich melden bij een opvanglocatie en bij de gemeente waar zij verblijven (in verband met zorg, onderwijs, ondersteuning) maar zijn dat niet verplicht.

Hier vindt u de inreisregels voor Nederland in verband met COVID-19

 

Mogen mijn Oekraïense medewerkers in Nederland aan de slag?

Op dit moment mogen Oekraïense vluchtelingen niet aan de slag in Nederland, tenzij ze over een Tewerkstelingsvergunning beschikken. Er wordt gewerkt aan een regeling, die in beginsel per 1 april 2022 ingaat. Het is dan niet langer nodig voor Oekraïense vluchtingen een Tewerkstellingsvergunning aan te vragen. Wel geldt er dan een meldplicht. Op de website van het ministerie van Sociale Zaken vindt u de meest actuele informatie hierover. Ook kunt u op de website van Vluchtelingenwerk voor actuele informatie. De informatie is ook in het Engels beschikbaar en vindt u hier. Ook is er een een support hotline: +31 (0) 20 300 7000 (tussen 9.00 en 19.00 bereikbaar).

 

Wat zijn de gevolgen voor transport van, naar en door Oekraïne?

Voor het weg-, lucht- en zeevervoer zijn er strengere controles aan de verschillende grenzen. Dit betekent dat wachttijden sterk oplopen bij de Oekraïense grens met verschillende EU-lidstaten en bij de Russische grens met Estland, Letland en Litouwen. De grens tussen Oekraïne en Rusland en de grens tussen Oekraïne en Belarus zijn volledig gesloten.

 

Ook zijn de Oekraïense zeehavens van Odessa en Marioepol gesloten. De internationale zeevaart voor de kust van Oekraïne is bovendien volledig gestremd.

Het luchtverkeer boven Oekraïne en Moldavië is volledig gestaakt.

 

Het is onbekend of de China-EU-spoorlijn (ook wel: de Chinese Zijderoute) nog naar behoren functioneert.

Brandstofprijzen zullen stijgen als gevolg van de oorlog in Oekraïne. Ook is de verwachting dat het aantal cyberaanvallen op gevoelige infrastructuur, zal toenemen.

 

Kijk voor de meest actuele informatie op de website van evofenedex. En op de website van TLN.

 

Wat betekenen sancties tegen Rusland en Belarus voor ondernemers?

De EU-lidstaten hebben de afgelopen tijd een zwaar sanctiepakket aangenomen in verband met de Russische agressie. Deze sancties zullen Rusland hard raken, maar ook gevolgen hebben voor Nederlandse bedrijven. Zo is de lijst met goederen die onder exportcontrole vallen uitgebreid. Bovendien heeft Rusland tegenmaatregelen genomen. Informatie over de tegenmaatregelen van Rusland vindt u hier.

 

Op de website van RVO kunt u de meest actuele informatie vinden over de sancties, de gevolgen voor ondernemers en hoe ondernemers zich kunnen voorbereiden op de santies. Daar vindt u ook gegevens van het Ondernemersloket voor alle vragen rond Oekraïne en Rusland. Het loket is telefonisch en via de chat bereikbaar op werkdagen van 8.30 tot 17 uur via 088 042 43 40 (kies 1). Via de mail is het loket is 24/7 bereikbaar. Antwoord binnen drie werkdagen. 

 

De EU heeft ook een uitbreiding van het sanctiepakket tegen Belarus vastgesteld. De meest actuele informatie hierover vindt u hier op de website van RVO.  

 

RVO, de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland, geeft op de website advies over hoe u uw bedrijf het beste kunt voorbereiden op de sancties.

 

Op de website van de Nederlandse Vereniging van Banken vindt u meer informatie over de effecten van de financiële sancties. Deze informatie vindt u hier.

 

 

Welke producten en diensten vallen onder het sanctiepakket tegen Rusland?

Een aantal producten en diensten mogen l niet meer verkocht en/of geleverd worden aan bedrijven Rusland. Op de sanctiepagina Rusland vindt u meer informatie. Ook is daar na te lezen met welke personen en bedrijven geen zaken meer gedaan mag worden.

Ook geldt een importverbod voor Russische bedrijven voor bepaalde landbouwproducten. Op de pagina importverbod in Rusland kunt u nalezen om welke producten en diensten dit gaat. 

 

Sancties per 23 februari:

Dit persbericht van de EU vat samen welk soort sancties de EU heeft ingesteld.
De Verordening (EU) 2022/263 beschrijft de sancties die gelden in de gebieden Donetsk en Loehansk.
In het publicatieblad van de EU (pdf) staan daarnaast welke bestaande sancties tegen Rusland zijn aangepast.

Sancties per 25 februari:

Dit persbericht van de EU vat samen welk soort sancties de EU heeft ingesteld.
In de publicatiebladen L048 – L054 van de EU staan welke bestaande sancties tegen Rusland zijn aangepast.

 

Sancties per 28 februari:

Dit persbericht van de EU vat samen welk soort sancties de EU heeft ingesteld.
In de publicatiebladen L055 - L061 van de EU staan welke bestaande sancties tegen Rusland zijn aangepast.

 

Sancties per 2 maart:

Dit persbericht van de EU vat samen welk soort sancties de EU heeft ingesteld.
In het publicatieblad L63 van de EU staat welke bestaande sanctie tegen Rusland is aangepast.

 

Sancties per 9 maart:

Dit persbericht van de EU vat samen welk soort sancties de EU heeft ingesteld.

 

Sancties per 15 maart:

Dit persbericht van de EU vat samen welk soort sancties de EU heeft ingesteld. Er is onder meer besloten Rusland de staat van 'meest begunstigde natie' af te nemen. 

De EU introduceerde verder handelsbeperkingen op dual use goederen en diensten (mogen helemaal niet meer worden geëxporteerd), exportrestricties op technologie en technologische producten, een verbod op export van luxegoederenen een importverbod op ijzer en staal vanuit Rusland en Belarus. 

Daarnaast omvatten de nieuwe maatregelen een verbod op alle transacties met bepaalde staatsbedrijven, het verlenen van ratingdiensten aan een Russische persoon of entiteit en nieuwe investeringen in de Russische energiesector, uitzonderingen zijn kernenergie en bepaalde andere producten die naar de EU worden getransporteerd.

Verder is de lijst uitgebreid van personen die banden hebben met de Russische defensie- en industriële basis en aan wie strengere exportbeperkingen zijn opgelegd met betrekking tot dual use goederen en goederen en technologie die zouden kunnen bijdragen aan de technologische verbetering van Rusland van zijn defensie- en veiligheidssector.

Ook zijn meer Russische prominenten op de sanctielijst geplaatst waardoor zij niet meer bij hun geld en bezittingen in Europa kunnen.

In het publicatieblad L87 van de EU staat welke nieuwe sancties zijn ingesteld. Ook is op de website van de EU te vinden tegen welke individuen en entiteiten sancties zijn ingesteld.

 

Voorgenomen sancties zesde sanctiepakket

Op 4 mei heeft de president van de Europese Commissie Ursula von der Leyen het zesde sanctiepakket gepresenteerd. Het speech met daarin de hoofdlijnen van het nieuwe sanctiepakket is hier na te lezen. Het zesde sanctiepakket zal - voor zover nu bekend - onder meer bestaan uit een complete boycot van RussischeoOlie, zowel afkomstig van olietankers of uit pijleidingen, zowel ruwe als geraffineerde olie. Ruwe olie afkomstig uit Rusland wordt binnen zes maanden uitgefaseerd en de termijn voor geraffineerde olie is tegen het eind van dit jaar. Daarnaast zullen hooggeplaatste officieren en andere personen die oorlogsmisdaden in Boetsja hebben gepleegd en verantwoordelijk zijn voor het inhumane beleg van de stad Mariopoel worden op een sanctielijst geplaatst. Ook worden de (veruit) grootste bank van Rusland, Sberbank, en twee andere grote banken worden van het SWIFT-systeem afgekoppeld. Tot slot zal het verboden zijn om diensten op het gebied van accounting en consultancy te verrichten aan Russische bedrijven.

Zodra de Europese besluitvorming is afgerond en het nieuwe sanctiepakket is gepubliceerd, kunt u hier de linkt vinden naar het publicatieblad van de EU. 

 

Richtsnoeren van de EU

Le Europese Commissie heeft aanvullende richtsnoeren gepubliceerd op het gebied van luxegoederen, verzekering en herverzekering, de verkoop van financiële producten en tegoeden, humanitaire hulp en handel. Hier vindt u deze richtsnoeren.

 

Alle actuele informatie over de geldende sancties vindt u - telkens zo snel mogelijk na de bekendmaking van een nieuw sanctiepakket - op de sanctiepagina Rusland. U kunt ook de de persberichten van de EU in de gaten voor updates. Deze vindt u hier. En hier vindt u een overzicht met de stand van zaken rondom sanctiemaatregelen van de Verenigde Naties en de Europese Unie.

 

 

Waar vind ik de sancties die de VS hebben ingesteld tegen Rusland?

De nieuwste maatregelen die de VS hebben ingesteld tegen Rusland vindt u op de website van de Amerikaanse overheid. En ook hier op de website van het Amerikaanse ministerie van Financiën. De meest recente factsheet over de manier waarop de VS de Russische oligarchen te verantwoording wil roepen, vindt u hier.

 

Waar vind ik de sancties die het VK heeft ingesteld tegen Rusland en Belarus? 

De nieuwste maatregelen die het VK heeft genomen vindt u hier:

voor wat betreft bevriezing van tegoeden en bezittingen: maatregelen per 11 maartmaatregelen per 15 maart en maatregelen per 31 maart;

voor wat betreft het afsluiten van mogelijkheden tot exportfinanciering;

voor wat betreft financiële sancties;

voor wat betreft economische sancties.

 

Waar vind ik de sancties die andere landen (buiten de EU) hebben ingesteld?

Maatregelen die Canada heeft genomen na de Russische inval in Oekraïne vindt u hier.

 

Maatregelen die Australië heeft genomen, zoals een importheffing op goederen uit Rusland en Belarus, vindt u hier.

Maatregelen die Nieuw-Zeeland heeft genomen vindt u hier

 

Waar vind ik informatie over Russische tegenmaatregelen?

De meest recente informatie over Russische tegenmaatregelen is te vinden op de website van RVO.

 

Meer informatie over de Russische eis op gasleveranties te betalen in roebels vindt u hier.

Kan ik nog exporteren naar Rusland?

Veelgestelde vragen over de export naar Rusland vindt u in deze FAQ op de website van de Europese Unie. Er is inmiddels ook een document beschikbaar met veelgestelde vragen over export en de Douane. Deze vindt u hier (wel in het Engels).

Welke vergunningen heb ik op dit moment nodig voor export naar Rusland?

Ondernemers die vragen hebben over exportvergunningen naar Rusland, kunnen terecht bij de Douane. Het bedrijvencontactpunt kan helpen met het beantwoorden van vragen over een bestaande exportvergunning. Bij de Douanetelefoon kunt u terecht als u nog geen vergunning hebt.

 

 

 

Hoe zit het met verzekeringen, zoals transport- en kredietverzekeringen?

De oorlog in Oekraïne kan, ook door nieuwe sancties, effect hebben op verzekerden en op hoe verzekeraars om moeten gaan met wet- en regelgeving. Op deze pagina van het Verbond van verzekeraars vindt u meer informatie. 

 

Waar kan ik mijn risico's voor grondstoffen checken?

Er is een grondstoffenscanner beschikbaar (mogelijk gemaakt door onder meer het ministerie van Economische Zaken en Klimaat, RVO, EY en TNO). Hier kunt u ontdekken in hoeverre de (bio)grondstoffen waarvan u afhankelijk bent, een risico vormen voor uw bedrijf bijvoorbeeld door exportrestricties.

 

Zijn er meer risico's op cyberaanvallen? En wat kan ik daar als ondernemer tegen doen?

Het Nationaal Cyber Security Centrum geeft op dit moment aangeen concrete aanwijzingen dat gerichte aanvallen op Nederlandse organisaties plaatsvinden gerelateerd aan de huidige situatie rondom Oekraïne. Wel is het goed hier extra alert op te zijn. Hier vindt u meer informatie over wat u kunt doen als ondernemer. En hier vindt u updates van het NCSC en het Cyber Security Incident Response Team over de situatie. 

Kijk hier het webinar terug van het NCSC en het Digital Trust Center over het huidig beeld en de digitale impact van de oorlog in Oekraïne:

 

Ik wil een hulpactie organiseren voor slachtoffers van het oorlogsgeweld in Oekraïne. Bij welke organisaties kan ik daarvoor terecht?

De ambassade van Oekraïne geeft aan dat er een dringende behoefte is aan humanitaire hulpgoederen, voedsel en brandstof. Voor het opzetten van hulpacties (praktische zaken als transport en levering) kunnen bedrijven contact opnemen met de ambassade of – op advies van de ambassade van Oekraïne – een van de onderstaande hulporganisaties benaderen:

 

Oekraïners in Nederland

Stichting Spoetnik

Stichting Holland Oekraïne

Stichting De Oekraïense gemeenschap in Nederland (te bereiken via info@oekraine-diaspora.nl)

 

Omdat de website van de ambassade momenteel niet bereikbaar is vanwege de situatie in het land, kan alleen contact gelegd worden via Facebook of LinkedIn.

 

Wilt u als bedrijf (humaitaire) hulp verlenen? Raadpleeg dan hier de richtlijn voor hulpverlening van UN Global Compact.

 

U kunt als bedrijf ook meedoen aan het Giro555 initiatief 'Samen in actie voor Oekraïne'.